Samarytanka przy studni. Ewangelia o pragnieniu, którego nie gasi żadna studnia

Na pierwszy rzut oka jest to zwyczajna scena z życia Palestyny. Wędrowiec zatrzymuje się przy studni. Przychodzi kobieta, aby zaczerpnąć wody. Rozpoczyna się rozmowa.

Jednak Ojcowie Kościoła widzieli w tej scenie znacznie więcej.

Droga przez Samarię

Ewangelista Jan zaznacza, że Jezus opuszcza Judeę i udaje się do Galilei. Droga prowadzi przez Samarię – krainę zamieszkaną przez ludność, którą Żydzi uważali za religijnie skażoną.

Św. Jan Chryzostom zauważa, że Chrystus nie zatrzymuje się tam na stałe. Przechodzi tylko przez ten kraj. Ewangelia najpierw została ogłoszona Izraelowi. Ale już sama rozmowa z Samarytanką pokazuje, że granice między narodami wkrótce przestaną mieć znaczenie.

Woda, która nie gasi pragnienia

Punktem wyjścia rozmowy jest studnia Jakuba. Kobieta myśli o wodzie w sensie dosłownym. Jezus mówi jednak o „wodzie żywej”, która staje się w człowieku źródłem życia.

Orygenes interpretował studnię Jakuba jako symbol Pisma Świętego. Człowiek może z niej czerpać – i rzeczywiście znajduje w niej życie. Ale dopiero Chrystus daje wodę, która nie tylko gasi pragnienie, lecz staje się w człowieku źródłem.

Pięciu mężów

Jednym z najbardziej zagadkowych momentów rozmowy jest polecenie: „Idź, zawołaj swego męża”.

Św. Augustyn tłumaczy te słowa w sposób symboliczny. „Mężem” duszy jest rozum. Człowiek żyjący tylko według zmysłów nie potrafi jeszcze zrozumieć rzeczy Bożych. Pięciu mężów Samarytanki oznacza pięć zmysłów, które rządzą życiem człowieka, dopóki nie obudzi się w nim rozum zdolny do przyjęcia prawdy.

Spór o świątynię

Samarytanka stawia w końcu pytanie o miejsce kultu: gdzie należy oddawać cześć Bogu – na górze Samarytan czy w Jerozolimie?

Chrystus odpowiada w sposób zaskakujący. Spór okazuje się drugorzędny. Nadchodzi czas nowy: prawdziwy kult nie będzie związany z jednym miejscem.

„Bóg jest duchem”.

Świątynia w człowieku

Św. Augustyn kończy komentarz do tej sceny prostą myślą. Człowiek często szuka szczególnego miejsca modlitwy: góry, świątyni, sanktuarium.

Ale prawdziwa świątynia musi powstać najpierw w nim samym.

Rozmowa przy studni Jakuba pokazuje więc drogę każdej ludzkiej duszy: od zwykłych spraw życia codziennego, przez pytania o prawdę, aż do spotkania z Bogiem.

Nowy odcinek naszego cyklu poświęcony jest właśnie temu fragmentowi Ewangelii i interpretacjom Ojców Kościoła.