Prawo czy przemoc? Mocny wykład bpa Jana Tyrawy w Bydgoszczy

Punktem wyjścia była klasyczna, ale dziś rzadko stawiana teza: prawo nie jest prawem tylko dlatego, że zostało uchwalone. Jak przypomina biskup, sięgając do św. Tomasza z Akwinu, prawo obowiązuje o tyle, o ile jest zgodne z rozumem i sprawiedliwością. W przeciwnym razie przestaje być prawem – staje się formą przemocy.

W wykładzie pojawia się także ważne napięcie między prawem naturalnym a współczesnym rozumieniem praworządności. Dziś – jak zauważa bp Tyrawa – często utożsamia się prawo z wolą większości. Tymczasem już Benedykt XVI przypominał, że sama większość nie wystarcza. Konieczny jest „proces argumentacji wyczulonej na prawdę”.

W tym kontekście przywołane zostają zarówno antyczne spory filozoficzne – od sofistów po Platona – jak i współczesne koncepcje prawa. Z jednej strony pojawia się wizja prawa jako narzędzia silniejszych, z drugiej – jako wyrazu obiektywnego porządku, który człowiek powinien odkrywać, a nie tworzyć dowolnie.

To wykład wymagający, ale jednocześnie niezwykle aktualny. Dotyka bowiem pytania, które wraca dziś w debacie publicznej z nową siłą: czy istnieje coś takiego jak sprawiedliwość niezależna od większości?

Całość wystąpienia bpa Jana Tyrawy można obejrzeć powyżej: